Asosiy ma’lumotlar
- Mirziyoyev Milliy bankka bir oy ichida Sulton Tex Group klasterini kengaytirish moliyalashtirish bo‘yicha hisob-kitoblarni tayyorlashni topshirdi
- Qomat va bo‘yash bo‘yicha $54 millionlik yangi fabrika 840 ish o‘rini yaratdi; yana $87 millionlik loyihalar e’lon qilindi
- 2020-yilda kompaniya klasterlar ro‘yxatidan chiqarilgani uchun amaldorlar bilan sudlashgan va 10,7 mlrd so‘m zarar yetganini bildirgan
Prezident topshirig‘i va kengaytirish rejalari
O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev 21-oktabr «K‘ashqadaryo» erkin iqtisodiy zonasidagi Sulton Tex Group fabrikasiga tashrif chog‘ida Milliy bankka matn klasterini kengaytirish moliyalashtirish masalasini o‘rganishni topshirdi. Korxona rahbari Nurbek Ergashev bilan suhbatining tafsilotlari «Axborot 24» dasturida yangradi. Prezident klasterni yirik xolding tipidagi kompaniya sifatida rivojlantirishni taklif qildi: «Uni xoldingga o‘xshagan katta kompaniyaga aylantiramiz. Milliy bankka topshiriq beraman. Hozir hisob-kitoblarni o‘tkazing. Bir oy ichida qaror qabul qilamiz, qancha million kerakligini aniqlaymiz». Moliyalashtirishning aniq hajmi, shartlari va manbalari davlat rahbari tomonidan aniqlanmadi. Mirziyoyev so‘zlariga ko‘ra, hozirda taxminan 8000 kishi ishlaydigan korxona viloyatning yirik sanoat loyihalaridan biriga aylanishi mumkin: «Nega bu loyihani ijtimoiy deb atayman? Chunki u bu qancha odamni ish bilan ta’minlaydi. Uni K‘ashqadaryoning yetakchi loyihasiga aylantirish uchun Vazirlar Mahkamasining qarori kerak. Imkoniyatlarini ikki barobar oshirish sharoitlarini yaratamiz».
Bandlik va eksport maqsadlari
Prezident bayoniga ko‘ra, Nurbek Ergashev 2030-yilga borib ish o‘rinlarini 30 mingtaga yetkazishga va’da berdi, tadbirkorning o‘zi istiqbolda mahsulot eksportini $150 millionga yetkazishni maqsad qilgan. Investorlar bilan uchrashuvda Mirziyoyev ta’kidladi: «Har safar kelganimda u yangilikka intilardi, masalalar ko‘tardi va katta harakatlar qildi. 8000 ish o‘rini yaratdi. Ish haqlari o‘z vaqtida to‘lanadi». 22-oktabrda K‘ashqadaryo viloyati rivoji bo‘yicha yig‘ilishda prezident matbuot xizmati ayollarning bandligini kengaytirish hisobiga 2028-yilga borib yana 30 ming kishini ish bilan ta’minlash niyati haqida xabar berdi. Prezident, shuningdek, Ergashevga «O‘zbekistonning xizmat ko‘rsatgan tadbirkori» faxriy unvoni berilishi to‘g‘risidagi farmon imzolangani haqida ma’lum qildi. Muddatlardagi farqni qayd etamiz: birinchi holda maqsad 2030-yilga, ikkinchisida 2028-yilga bog‘langan.
Yangi fabrika va $87 millionlik investitsiyalar
Tashrif davomida prezident EBZ «K‘ashqadaryo»dagi Sulton Tex Groupning qomat ishlab chiqarish va bo‘yash bo‘yicha yangi fabrikasi bilan tanishdi. Loyiha qiymati $54 millionni tashkil etdi: 12 gektar maydonda yiliga 20 ming tonna qomat ishlab chiqarish va bo‘yash quvvatlari joylashgan, 840 ish o‘rini yaratilgan. Prezident matbuot xizmati ma’lumotlariga ko‘ra, $3 millionlik yopiq suv aylanish tizimi suvdan 95% dan ortig‘ini tozalash va qayta ishlatish imkonini beradi, tejalish — yiliga 1,1 million kubometr; Mirziyoyev bu tajribani mamlakatdagi boshqa matn korxonalariga tarqatishni topshirdi. Uzluksiz elektr ta’minoti uchun gaz generatori o‘rnatildi, binoning tomida va devorlaridagi quyosh panellari umumiy quvvati 3,5 MVt. Korxona vakili panellarga 24 mlrd so‘m investitsiya kiritilganini, yillik tejalish taxminan 10,4 mlrd so‘mni, o‘z-o‘zini qoplash muddati ikki yil ikki oyni tashkil etishini ma’lum qildi. Prezident matbuot xizmati, shuningdek, kompaniyaning EBZda $70 millionlik va 3570 ish o‘rini yaratadigan yangi loyihani amalga oshirish hamda viloyatning boshqa tumanlaridagi loyihalarga yana $17 million kiritish, bu 1220 kishini band qilish rejalari haqida xabar berdi.
Kompaniyaning rivojlanish tarixi
Sulton Tex Group — K‘ashqadaryo viloyatidagi paxta yetishtirish va qayta ishlash, paxta ipi, qomat va tayyor kiyim ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadigan matn kompaniyasi. 2018-yil dekabrda Mirziyoyev Qarshidagi ishlab chiqarishning ikkinchi bosqichi bilan tanishdi: Shveysariya va Yaponiya uskunalariga ega korxonada taxminan 300 kishi ishlar, to‘liq bo‘lmagan yil davomida u $12 millionlik mahsulotni Polsha, Turkiya, Eron, Misr va boshqa mamlakatlarga eksport qildi, ichki bozorga 50 mlrd so‘mlik tovar yetkazdi. O‘sha paytda yiliga 3000 tonna trikotaj polotno ishlab chiqarish quvvatlari ishga tushirildi. 2023-yil oktabrda prezident klastering $8,2 millionga qurilgan, yiliga 5 million dona kiyim ishlab chiqarish quvvatiga ega va AQSh, Kanada, Polsha, Singapur va Rossiyaga eksport qiladigan tikuvchilik korxonasiga tashrif buyurdi; o‘sha paytda butun ishlab chiqarish zanjirida taxminan 3 ming kishi ishlagan. 2025-yil mayda kompaniya Mirishkor tumanida 500 doimiy ish o‘riniga ega $7 millionlik tikuvchilik-trikotaj fabrikasi qurilishini boshladi.
Hokimiyat bilan sud mojarosi
Ilgari kompaniya paxta-matn klasteri sifatidagi faoliyati to‘xtatilgani uchun K‘ashqadaryo hokimiyati bilan sudlashgan. 2020-yilda Nurbek Ergashev sobiq vitse-premer Uktam Barnoyev, sobiq qishloq xo‘jaligi vaziri Jamshid Xojaevga (hozirgi vitse-premer) va boshqa mansabdor shaxslarga qarshi sudga murojaat qilib, kompaniyaning klasterlar ro‘yxatidan chiqarilishi to‘g‘risidagi qaror asossiz deb hisobladi. 2020-yil iyunida Qarshi tuman ma’muriy sudi arizani qisman qanoatlantirib, mahalliy hokimiyatning ba’zi harakatlarini qonunsiz deb topdi, biroq keyinchalik kompaniya apellyatsiya jarayonida yutqazdi. 2020-yil avgustida Ergashev korxona 10,7 mlrd so‘m zarar ko‘rgani va 490 xodim ishdan bo‘shaganini ma’lum qilgan edi. Jamshid Xojaev klaster shaklidagi ishlab chiqarish ishtirokchilarining huquq va majburiyatlarini belgilovchi normativ-huquqiy bazaning hozirgacha yo‘qligini tan olgan edi; nashr ma’lumotlariga ko‘ra, olti yil o‘tgach ham qonunchilik bazasi yaratilmagan.
