Asosiy ma’lumotlar
- Lina Attalla, Mada Masr bosh muharriri va asoschilaridan biri, saytni litsenziyasiz yuritgani uchun sudga topshirildi
- Yangi Qohiradagi sud 27-oktabrda boshlanadi; mumkin bo‘lgan jarima 1–3 mln funt (taxminan €16–48 ming)
- CPJ va RSF ishni qoraladi; Misr RSF indeksida 180 davlat ichida 169-o‘rinda
Ayblovlar va muddatlar
Misr davlat xavfsizligi oliy prokuraturasi mustaqil Misr sayti Mada Masr bosh muharriri va asoschilaridan biri Lina Attallaning ishini sudga topshirgani haqida tahririyat payshanba kuni xabar berdi. Prokurorlar uni chorshanba kuni Yangi Qohirada olti soat so‘roq qildi. U saytni litsenziyasiz boshqarish va «jamoat tinchligini buzish maqsadida» soxta yangiliklar chop etishda ayblanmoqda; so‘roq chog‘ida ikkinchi aylov ayblov xulosasidan olib tashlandi. Ish Yangi Qohiraning mayda ishlar sudiga yuborildi, majlis 27-oktabrga belgilandi.
Himoya pozitsiyasi va litsenziya tarixi
Mada Masr yuristi Hasan al-Azhari ishning sudga topshirilishini shoshilinch deb atadi va jarayonning allaqachon kelgusi haftada boshlanishini «asossiz shoshqalik» belgisi deb bildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, ayblanuv hukmi chiqsa, Attallaga 1 dan 3 mln Misr funtigacha (taxminan €16–48 ming; $18–54 ming) jarima tahdid qiladi. Mada Masr 2018-yildan — matbuotni tartibga solish qonuni qabul qilingan yildan — sayt uchun litsenziya olishga intildi. Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, hokimiyat yillar davomida murojaatlarga javob bermadi; 2022-yilda sayt ariza rad etilganini bildi, davo berdi, 2023-yilda esa rad etilish yetib bormagan hujjatlar bilan bog‘liq ekanligi ma’lum bo‘ldi.
Kontekst va reaksiya
Attallaga qarshi ish o‘tgan oyda mustaqil faktcheking va tergovlar sayti Matsadaashning olti jurnalisti hibsga olinganidan keyin yuzaga keldi. Jurnalistlarni himoya qilish qo‘mitasi (CPJ) xavotir bildirdi: tashkilotning Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika bo‘yicha direktori Sara Kuda Misr «OMI qonunini mustaqil jurnalistikaga qarshi qurolga aylantiryapti» va Matsadaashning olti jurnalisti hibsga olinishidan boshlangan so‘nggi yillardagi eng og‘ir bosim kampaniyalaridan birini kuchaytiryapti, dedi. «Reporters sans frontières» (RSF) ilgari ham Attallaning so‘roq qilinishidan xavotir bildirgan edi. RSF matbuot erkinligi indeksida Misr 180 davlat ichida 169-o‘rinni egallaydi; RSF ma’lumotlariga ko‘ra, mamlakatning yirik OMI davlatga yoki hokimiyatga qaram bo‘lgan tadbirkorlarga tegishli. Mada Masr arab va ingliz tillarida materiallar chop etadi va 2013-yilda Muhammad Mursiga qarshi harbiy to‘ntarish natijasida hokimiyatga kelgan, o‘shandan beri Al Jazeera va The New Arab kabi saytlarni «Ixvon-ul muslimin»ni qo‘llab-quvvatlashda ayblab bloklagan prezident Abd al-Fattoh as-Sisining hukumatini tez-tez tanqidiy yoritib keladi.
