Asosiy ma’lumotlar
- Daniya norkalarni boqish taqiqidan istisno olish uchun Yevropa Ittifoqiga ariza topshirmaydi; tarmoq 2029-yil avgustiga qadar yopiladi
- Taqiq 2027-yil 7-avgustda kuchga kiradi, undan keyin ikki yillik o‘tish davri bo‘ladi
- Mamlakatda taxminan 15 000 norka va yetti ferma qoldi; yopish xarajati taxminan 14 mln Daniya kronasi deb baholanmoqda
Hukumat ariza topshirishdan voz kechdi
Daniyada norkachilik 2029-yil avgustiga qadar tugaydi: hukumat umumevropaviy taqiqdan istisno so‘rashdan voz kechdi. 2025-yilda YI norkani invaziv turlar ro‘yxatiga kiritib, uni boqishni taqiqladi va Daniya rasmiylari dastlab o‘z tarmog‘i uchun istisno so‘rashga ariza topshirishni rejalashtirgan edi. Biroq 2026-yil iyunida saylangan hukmron koalitsiya juma kuni bu qarorni bekor qilib, ariza topshirishdan voz kechdi. Taqiq kelgusi yil 7-avgustda kuchga kiradi, undan keyin amaliyotni tugatish uchun ikki yillik o‘tish davri bo‘ladi.
Rasmiylar va parlament a’zolarining pozitsiyasi
Daniya tabiat vaziri Kristian Rayerg Madsen hukumat hayvonlar farovonligini tanlaganini aytdi. «Biznes faqat u uchun davom etmasligi kerakki, u uzoq vaqtdan beri mavjud. U jamiyat, iqtisodiyot va hayvonlar uchun ham ma’noga ega bo‘lishi kerak», — dedi u. Sotsial-demokratlar deputati Brigitta Vind bu qarorni «hayvonlar farovonligi uchun yaxshi kun» deb atadi va Daniyada norkachilik uchun maxsus rejim so‘rab ariza topshirmaslik «mutlaqo to‘g‘ri qaror» ekanini ta’kidladi. Norkachilarni ifodalovchi Daniya norkachilar uyushmasiga izoh berish uchun murojaat qilingan edi.
Pandemiyadan keyingi tarmoq tanazzuli
Daniya bir vaqtlar dunyodagi eng yirik norka mo‘yna ishlab chiqaruvchisi edi, biroq tarmoq mo‘yna chorvachiligiga qarshi global taqiqlar, mo‘yna savdosidagi pasayish va norkalar orasida Covid-19 mutatsiyaga uchragan shtammi avj olishi tufayli qisqardi. Pandemiya davrida hukumat ommaviy so‘yishni buyurgan edi — taxminan 15 mln hayvon o‘ldirilgan; keyinchalik rasmiylar buning uchun qonuniy asoslari yo‘qligini tan oldi. O‘sha paytda mamlakatda Xitoy va Gonkongda yirik eksport bozorlari bor edi. So‘nggi yillarda Daniya ishlab chiqarishi Polsha va Xitoy kabi boshqa mamlakatlardan orqada qoldi. Hozirda mamlakatda taxminan 15 000 norka qoldi.
Fermalarni yopish xarajatlari va moda konteksti
Daniyadagi yetti norka fermani yopish xarajati hozircha aniqlanmagan. Mahalliy ommaviy axborot vositalariga ko‘ra, hukmron koalitsiyaning hayvonlar farovonligi masalalari bo‘yicha vakili ilgari bu summani taxminan 14 mln Daniya kronasi (taxminan 1,56 mln funt sterling) deb baholagan, biroq yakuniy summa yuqoriroq bo‘lishi mumkin. Mo‘yna kiyish moda muhitida hali ham bahsli mavzu: bir qancha nashrlar va brendlar bir necha yil oldin mo‘ynadan foydalanish yoki uni targ‘ib qilishdan voz kechgan edi. Biroq o‘tgan yilda mavzu kun tartibiga qaytdi — taniqli shaxslar va moda ixlosmandlari hamda vintaj mo‘ynani, ham shunday deb ataladigan eko-mo‘ynani kiydilar.
Rasm manbasi, Getty Images 
