Asosiy ma’lumotlar

  • Jackdaw konida burg‘ulish tasdiqlandi — Aberdindan taxminan 240 km sharqda; ichki gaz qazib olish 6% ga oshishi kutilmoqda, ekspluatatsiya muddati — 11 yil.
  • Qaror shotland sudining bilvosita chiqindilarni hisobga olishni talab qilgan qarori oqibatlarini bekor qiladi; Rosebank koni bo‘yicha qaror keyinga qoldirildi.
  • Hukumat boshlang‘ich 2 mlrd funtlik Energy Wealth Fund e’lon qildi; Greenpeace va Yashillar partiyasi bu qadamni «iqlim vandalligi» va lobistlar ta’siri deb atadi.

Ko‘p yillik huquqiy noaniqlikdan keyin tasdiqlash

Buyuk Britaniya hukumati chorshanba, 21-oktabr kuni Shimoliy dengizdagi, Aberdindan taxminan 150 mil (240 km) sharqda joylashgan bahsli Jackdaw gaz konida burg‘ulashni boshlashni tasdiqlaganini e’lon qildi. Bu ekologlarning da’vosidan so‘ng shotland sudi konservativ hukumatning avvalgi ruxsati bilvosita karbonat chiqindilarini hisobga olmagan deb qaror chiqarib, loyiha to‘xtatilganidan keyingi oylar davomidagi taxminlarga nuqta qo‘ydi; Jackdaw va Shetland orollaridan g‘arbda joylashgan Rosebank neft koni qayta ko‘rib chiqilishi kerak edi.

Hukumatning dalillari

Leyboristlar partiyasidan bo‘lgan bosh vazir Endi Bernxem Jackdawni o‘zlashtirish «yuzlab ish o‘rnini himoya qiladi va bu qishda millionlab uylarni isitishga yordam beradi», dedi. Uning so‘zlariga, mamlakat qayta tiklanadigan energetika va 2050-yilgacha nol chiqindilarga o‘tishga intiladi, lekin «hatto bizning ambitsiyali iqlim yo‘limizda ham» neft va gaz yana o‘n yillar davomida kerak bo‘ladi, shuning uchun hukumat Shimoliy dengizga nisbatan «pragmatik yondashuv»ni yuritadi. Leyboristlar 2024-yilda, avvalgi rahbar Kir Starmer davrida yangi burg‘ulish litsenziyalari bermaslikka va’da bergan edi. Qarorni qo‘llab-quvvatlovchilar Jackdawda infratuzilma allaqachon mavjudligini va Jackdaw hamda Rosebank yangi konlar emasligini ta’kidlaydi. DW qaror, shuningdek, AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi tufayli narxlar o‘sishi fonida energetika xavfsizligi bilan asoslanganini va Bernxem qazib olishni kengaytirishga chaqirgan AQSh prezidenti Donald Trampning bosimi ostida bo‘lganini qayd etadi.

Iqtisodiy ma’lumotlar va muddatlar

Ikkala konni boshqaradigan Adura kompaniyasi (Shell va norvegiyalik Equinor qo‘shma korxonasi) ularning Shimoliy dengizda Buyuk Britaniyaning gaz qazib olishiga taxminan 6%, iqtisodiyotga 28 mlrd funtdan ($38 mlrd) ortiq va 3 500 dan ortiq ish o‘rniga hissasi borligini baholaydi. DW ma’lumotlariga ko‘ra, Jackdaw 11 yil ishlashi kerak. Energetika vaziri Miatta Fanbulle gaz oy oxirigacha Britaniya uylari va korxonalariga yetib borishi mumkinligini aytdi; uning so‘zlariga, Rosebank bo‘yicha qaror «biroz ko‘proq vaqt» oladi. Shell qarorni olqishlab, «raqobatbardosh va barqaror investitsiya muhiti» hamda bashorat qilinadigan regulyator qarorlarining muhimligini ta’kidladi.

Tanqid va iqlim konteksti

Ekologlar tasdiqlashni tanqid qildi: Greenpeace bu «yoqilg‘i lobistlarining energetika siyosatimiz ustidagi zaharli nazoratini» ko‘rsatadi dedi, tashkilot vakili Ami MakKarti esa «haqiqiy pragmatizm qimmat neft va gazga qaramlikdan voz kechish demakdir» dedi. Yashillar partiyasi qarorni «iqlim vandalligi» deb atadi. Tanqidchilar, shuningdek, gaz narxlari xalqaro bozor bilan belgilanishi sababli loyiha iste’molchilarning hisob-kitoblariga ta’sir qilishiga shubha bildiradi. Tasdiqlash bilan bir vaqtda hukumat neft-gaz daromadlarini toza energetikaga o‘tishni moliyalashtirishga yo‘naltirish uchun boshlang‘ich hajmi 2 mlrd funt ($2,7 mlrd) bo‘lgan Energy Wealth Fund yaratilishini e’lon qildi. DW BMTning yangi hisoboti 2,8 darajaga isib ketishni — Parij kelishuvining 1,5 daraja maqsadidan ancha yuqori — bashorat qilayotganini, Met Office ma’lumotlariga ko‘ra esa Buyuk Britaniya iyun oyida 38 darajagacha bo‘lgan harorat bilan o‘z tarixidagi eng issiq yozni boshdan kechirganini eslatadi.