Asosiy ma’lumotlar
- Saudiya Arabistoni: oktabrda 95 000 tonna dizel va noyabrda xuddi shuncha; BAA va Bahrayn — muddati aniq belgilanmagan holda yana 100 000 tonna
- Yetkazib berishlar TotalEnergies orqali amalga oshadi; Yevropa dizeli deyarli $200/barrel narxda savdo qilinmoqda, 2026-yil boshida esa ~$80 edi
- BAA bilan sun’iy intellekt (AMI Labs, MBZUAI, G42, Analog) va energetika (Adnoc, Schneider Electric, Technip Energies) bo‘yicha shartnomalar imzolandi
Fors ko‘rfazi mamlakatlaridan dizel yetkazib berish
Fransiya hukumat manbalarining xabar berishicha, BAA, Saudiya Arabistoni va Bahrayn yaqin haftalarda Fransiyaga oddiy iste’molining 10%iga teng hajmda dizel yonilg‘isini sotadi. Maqsad — Fransiya va boshqa mamlakatlarda noroziliklar va jamoatchilik noroziligiga sabab bo‘lgan Yevropa energiya narxlarini pasaytirish. «Hajm qancha katta bo‘lsa, narx shunchalik past bo‘ladi. Bu juda oddiy», — dedi Emmenuel Makronning maslahatchisi.
Kelishuvlar tafsilotlari
Fransiya avval Saudiya Arabistonidan oktabrda 95 000 tonna va noyabrda xuddi shuncha dizel sotish kafolatini olgan edi — jami ikki oyda 190 000 tonna. Bundan tashqari, BAA va Bahrayn yaqin haftalarda muddati aniq belgilanmagan holda Fransiyaga yana 100 000 tonna dizel sotishi kutilmoqda. Makronning maslahatchisi bu kelishuvlarni mintaqa mamlakatlarining siyosiy majburiyatlari deb atadi. Bitimning katta qismi Makronning dushanba kuni Quvayt va BAAga tashriflar bilan boshlangan Ko‘rfaz bo‘ylab safarida kelishilgan; seshanba kuni u Bahraynga bordi, so‘ngra Qatarga yo‘l oldi.
TotalEnergies roli va narxlar konteksti
Yetkazib berishlar fransuz TotalEnergies kompaniyasi orqali amalga oshadi, uning rahbari Patrik Puaye Makronni safarda kuzatib bormoqda. «Bizning vazifamiz — avvalo yetkazib berishlarni ta’minlash, chunki xavf bor. Bizda dizel tanqisligi mavjud, chunki biz yirik importchimiz», — dedi Puaye va Saudiya Arabistonining majburiyati noyabrdan keyin ham yetkazib berishlarni ta’minlash ekanini qo‘shdi. Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, Yevropa dizeli Erondagi urush va Ukraina Rossiyaga qaragi NPZlarga hujumlari fonida deyarli $200/barrel narxda savdo qilinmoqda, 2026-yil boshida esa taxminan $80 edi; qayta ishlash mahsulotlari neftga qaraganda tezroh qimmatlashdi.
Fransiyadagi siyosiy fon
E’lon hayot narxi inqirozi fonida o‘tkazilayotgan yirik norozilik namoyishlari tufayli bosim ostida qolgan Makron uchun siyosiy muvaffaqiyat bo‘ldi. Ba’zi namoyishlar tartibsizliklarga aylangan; hokimiyat Parij markazi va mamlakatning boshqa qismlarida komendantlik soati joriy qildi.
BAA bilan sun’iy intellekt va energetika bo‘yicha shartnomalar
BAAga tashrif chog‘ida Fransiya va amirlik Abu-Dabi valiahd shahzodasi shayx Xolid bin Muhammad ishtirokida energetika, sun’iy intellekt va ilg‘or texnologiyalar sohasida dastlabki shartnomalar imzoladi. Sun’iy intellekt bo‘yicha uch shartnoma AMI Labs startapi bilan tuzildi: Sun’iy intellekt universiteti MBZUAI bilan — tadqiqot va ishlanmalarda hamkorlik to‘g‘risida, G42 bilan — bulutli infratuzilma va SI modellari sohasida strategik hamkorlik to‘g‘risida, Analog kompaniyasi bilan — SI modellarini robototexnika va jismoniy SIga integratsiya qilish to‘g‘risida. Energetika sohasida Adnoc Gas va Schneider Electric ilg‘or texnologiyalarni baholash to‘g‘risidagi dastlabki pakt imzoladi, Adnoc Refining va Technip Energies esa qayta ishlash quvvatlarini kengaytirish loyihasi va barqaror aviatsiya yoqilg‘isi loyihasi bo‘yicha ikkita shartnoma tuzdi. Eslatib o‘tamiz, 2025-yil fevralida BAA Parij yaqinida SI kampusi va data-markazga milliardlab yevro kiritish niyatini e’lon qilgan edi.
