Asosiy ma’lumotlar

  • Markaziy Osiyoning beshta mamlakati TIV rahbarlari va AQSh davlat kotibi 19-oktabr kuni Samarqandda qo‘shma bayonotni imzoladi.
  • Ustuvor yo‘nalishlar: Transkaspiy yo‘lagi, mintaqaviy integratsiya, energetika, xavfsizlik, yadroviy va kiberxavfsizlik, madaniy meros.
  • B5+1 platformasi mintaqada amerikalik kompaniyalar uchun imkoniyatlar yaratishni davom ettiradi.

Samarqandda bayonot imzolanishi

O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston tashqi ishlar vazirlari hamda AQSh davlat kotibi 19-oktabr kuni Samarqandda C5+1 formatidagi vazirlar uchrashuvi yakunlari bo‘yicha qo‘shma bayonotni imzoladi. Hujjatda Markaziy Osiyo mamlakatlari va AQSh o‘rtasidagi hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlari belgilab berildi. Bayonotda bu yil mintaqa mamlakatlari mustaqillikning 35 yilligini, AQSh esa mustaqillik qo‘lga kiritilganining 250 yilligini nishonlayotgani qayd etilib, tomonlar hamkorlikni «ko‘p avlodlar davomida» davom ettirishga umid qilayotganini bildirdi.

Savdo va iqtisodiy integratsiya

Tomonlar ikki tomonlama savdo va investitsiyalarni rag‘batlantirish hamda tez o‘sib borayotgan bozorlarda yangi imkoniyatlarni ochish uchun Transkaspiy transport yo‘lagini rivojlantirish zarurati haqida gapirdi. Bayonotda mintaqaviy iqtisodiy integratsiyani chuqurlashtirish — mintaqa ichidagi savdoni kengaytirish, transport aloqalarini yaxshilash, bojxona protseduralarini uyg‘unlashtirish va sanoat hamkorligini mustahkamlash orqali — AQSh iqtisodiyoti bilan integratsiyalashgan raqobatbardosh mintaqaviy bozor yaratishga va Markaziy Osiyoni «global iqtisodiyot markaziga» qaytarishga xizmat qilishi aytiladi. B5+1 platformasi mintaqada amerikalik kompaniyalar uchun imkoniyatlar yaratishni davom ettiradi, shu bilan birga hukumatlar Markaziy Osiyo korxonalarining AQSh bozoriga investitsiya kiritish imkoniyatlarini kengaytirishga intiladi. Tomonlar, shuningdek, xavfsiz va ishonchli texnologiyalarga tayanish hamda elektron tijorat va innovatsiyalarni rivojlantirish niyati haqida bayonot berdi.

Energetika va tabiiy resurslar

Tomonlarning fikricha, AQSh va Markaziy Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi energetika hamkorligini mustahkamlash yuqori qo‘shilgan qiymatga ega integratsiyalashgan ta’minot zanjirlarini yaratishga yordam beradi hamda barqaror iqtisodiy o‘sish va energetika barqarorligini ta’minlaydi. Bayonotda har bir mamlakat o‘zlashtirilmagan tabiiy resurslarning noyob zaxiralariga ega egligi ta’kidlanib, tomonlar energetika sektorini rivojlantirish uchun kuchlarni birlashtirish niyatida egligi aytilgan. Foydali qazilmalarni qazib olish va qayta ishlashning katta istiqbollari qayd etilib, mintaqa mamlakatlari yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulot ulushini oshirish va uni xalqaro bozorlarga chiqarish mexanizmlari hisobiga eksport salohiyatini ro‘yobga chiqarishi kutilayotgani bildirilgan.

Xavfsizlik va yadroviy masalalar

Tomonlar C5+1 doirasida xavfsizlik sohasidagi hamkorlikni mustahkamlashni, ayniqsa terrorizm va transmilliy tashkilotli jinoyatchilikka qarshi kurash, shuningdek, chegara xavfsizligini mustahkamlashga alohida e’tibor qaratishni maqsad qilgan. Bayonotda noqonuniy migratsiya, odam savdosi, giyohvand moddalar va qurolning noqonuniy aylanishiga qarshi kurashish, shuningdek, kiberjinoyatlarga qarshi turish uchun kiberxavfsizlik sohasidagi hamkorlikni chuqurlashtirish tilga olingan. Tomonlar yadroviy materiallarning saqlanishi bo‘yicha uzoq muddatli hamkorlikni olqishlab, Markaziy Osiyoda yadroviy quroldan xoli zona yaratish tajribasiga tayanib, yadroviy xavfsizlik, tarqalmaslik kafolatlari, yadroviy materiallarning fizik himoyasi va atom energiyasidan tinch maqsadlarda foydalanish bo‘yicha amaliy o‘zaro hamkorlikni chuqurlashtirishga tayyorlik haqida bayonot berdi.

Madaniy meros

Tomonlar C5+1 formatining barcha ishtirokchi mamlakatlari madaniy merosini saqlashga sodiqligini tasdiqladi. Bayonotda C5+1 mamlakatlari tarixini ommalashtirish va himoya qilish uchun huquqni muhofaza qiluvchi organlar hamda madaniyat muassasalari o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlikni rivojlantirish, kasbiy, madaniy va ta’lim almashinuvlarini kengaytirish, qadimiy yodgorliklarni saqlash uchun yangi texnologiyalardan foydalanish, madaniy merosni muhofaza qilish masalalarini huquqni muhofaza qiluvchi organlar faoliyatiga integratsiyalash va yuqori malakali kadrlar tayyorlash rejalarida gapiriladi.