Asosiy ma’lumotlar
- Bosh vazir Edi Rama «namoyishlar — huquq, zo‘ravonlik — jinoyat» deb bayonot berdi va pogromchilar uchun huquqiy hamda moliyaviy oqibatlar va’daladi.
- Talabalar harakati — o‘qish to‘lovlari yuqoriligidan norozilik sifatida — qo‘shilgach, to‘qnashuvlar keskinlashdi; xabar qilinishicha, politsiyachilar ham qatnagan yuzlab odam jarohat oldi.
- Yevropa Komissiyasi zo‘ravonlikni qoraladi va YI ga nomzod mamlakatda tinch muloqotga chaqirdi.
Namoyishlar va hokimiyatning qattiq javobi
«Flamingo» nomli hukumatga qarshi namoyishlar Albaniyada oylardan beri bosh vazir Edi Rama iste’fosiga chaqiruv bilan davom etmoqda. O‘tgan hafta boshida ularga o‘qish to‘lovlari yuqoriligi bo‘yicha chora ko‘rishni talab qiluvchi talabalar harakati qo‘shildi, shundan so‘ng to‘qnashuvlar keskinlashdi. 2026-yil 19-oktabr, dushanba kuni namoyishlar Tirana ham qamalgan butun mamlakat bo‘ylab davom etdi.
Ramaning bayonoti
Dushanba kuni Rama ijtimoiy tarmoqlarda shunday yozdi: «Namoyishlar — bu huquq, zo‘ravonlik esa jinoyatdir va bu qizil chiziq demokratik rivojlanishimizning shu muhim bosqichida qat’iy belgilanadi». U «pogromchilar ko‘rliklarining huquqiy va moliyaviy oqibatlarini ham albatta ko‘taradilar» deb qo‘shdi, namoyishchilarni pogromchilardan uzoqlashishga chaqirdi va «pogromchilardan hamda zo‘ravonlikdan uzoqlashmagan siyosiy partiyalardan tashqari, kim bilan bo‘lsa» muloqotga tayyorligini bildirdi. Rama, shuningdek, tartibsizliklar uchun javobgarlikni xorijiy ta’sirga yuklashga harakat qildi.
To‘qnashuvlar jarayoni
Nashrlar ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi kunlarda namoyishchilar binolarga o‘t qo‘ygan, Molotov kokteyllari otgan va politsiyachilarga bayram otilarini otgan; politsiya esa kauchuk o‘q, suv to‘p va ko‘z yoshituvchi gaz bilan javob bergan. Xabar qilinishicha, politsiyachilar ham qatnagan yuzlab odam jarohat olgan.
Qatnashchilar ovozlari
22 yoshli talaba Leka Sina AFP agentligiga shunday dedi: «Rama iste’fo qilmaguncha harakatimizni davom ettiramiz. Biz jinoyatchi emasmiz, biz ijtimoiy tinchlik va mamlakatimizda yaxshiroq hayot sharoitlarini xohlaymiz». U qo‘shimcha qildi: «Zo‘ravonlik yechim emas, lekin hukumat ham bu qo‘zg‘olonni tushunish uchun chuqur o‘ylashi kerak».
Yevkomissiyaning javobi
Yakshanba kuni Yevropa Komissiyasi Albaniyadagi zo‘ravonlikni qoralovchi bayonot chiqardi: u «demokratik jamiyatda o‘rin yo‘q», hokimiyat javobi esa «qonun doirasida qolishi va o‘lchovli bo‘lishi kerak». Komissiya yig‘ilish va fikr bildirish erkinligi — asosiy huquqlar va muhim Yevropa qadriyatlari ekanini, shuningdek, YI ga a’zolik jarayoniga qat’iy sodiq nomzod mamlakatda da’volar konstruktiv va tinch muloqot yo‘li bilan hal etilishi kerakligini ta’kidladi.
