Asosiy ma’lumotlar

  • ChatGPT yordamida yaratilgan da‘volar uydalangan sud qarorlari va mavjud bo‘lmagan huquqiy normalarni o‘z ichiga oladi
  • Baden-Vyurtembergda shoshilinch ishlar 60% ga, pensiyalar bo‘yicha nizolar 80% ga oshdi; Bavariyada pensiya da‘volari 2026-yilning birinchi yarmida 60% ga oshdi
  • Germaniya Adliya vazirligi protsessual qonunchiligini isloh qilishga tayyorlanmoqda

Sun‘iy intellekt yaratgan da‘volarning toshib kelishi

Germaniya sudlarida sun‘iy intellekt yordamida tayyorlangan da‘vo arizalari soni keskin oshdi, deb xabar beradi Bild. ChatGPT fuqarolarga bir necha soniya ichida hajmli yuridik hujjatlarni yaratish imkonini beradi, biroq bunday hujjatlarda ko‘pincha uydalangan sud qarorlari va mavjud bo‘lmagan huquqiy normalarga havolalar uchraydi. Sudlardan biri 4500 sahifa hajmida da‘vo arizasi oldi.

Sudlarga yuklamaning oshishi

Ayniqsa fuqarolar advokatsiz murojaat qilishlari mumkin bo‘lgan ijtimoiy sudlarga yuklama oshdi. Bild ma’lumotlariga ko‘ra, Baden-Vyurtemberg yerida bir yil ichida shoshilinch sud ishlari soni 60% ga, ijtimoiy pensiyalar bo‘yicha nizolar esa 80% ga oshdi. Bavariyada 2026-yilning birinchi yarmida pensiyalar bilan bog‘liq da‘volar soni 60% ga oshdi. Shu bilan birga, sudyalar matnning katta qismi ishga aloqador bo‘lmasa ham, kelib tushgan hujjatlarni o‘rganishga majbur.

Isloh tayyorlanmoqda

Osayotgan yuklama sharoitida Germaniya Adliya vazirligi protsessual qonunchiligini isloh qilishga tayyorlanmoqda. Isloh doirasida sud hujjatlarining hajmi va rasmiylashtirilishiga talablar belgilanishi mumkin. Bundan tashqari, sudlarning o‘zi uzun arizalarni tahlil qilish va qisqartirish uchun sun‘iy intellektdan foydalanishi nazarda tutilmoqda.