Asosiy ma’lumotlar

  • 13-oktabrda Penzenskaya viloyatining Volchkovo qishlog‘i yaqinida yuqori bosimli gaz quvurida yorilish sodir bo‘ldi, alanga bilan yonish boshlandi
  • O‘zbekiston va Qozog‘iston Rossiya gazining yetkazib berish va tranziti rejalashtirilgan rejimda davom etayotganini ma’lum qildi
  • 2025-yilda yetkazib berish 14,9% ga o‘sib 6,48 mlrd kub metrga yetdi; XIE 2026-yilda 10 mlrd dan oshishini prognoz qilmoqda

Baxtsiz hodisa va idoralar munosabati

Penzenskaya viloyatidagi magistral gaz quvurida sodir bo‘lgan baxtsiz hodisaga qaramay, O‘zbekistonga tabiiy gazning Rossiya yetkazib berishi shartnomaviy majburiyatlarga muvofiq davom etmoqda. Bu haqda 14-oktabr kuni o‘tkazilgan matbuot anjumanida Energetika vazirligi va O‘zbekiston Iqtisodiyot va moliya vazirligi vakillari, 13-oktabrda sodir bo‘lgan baxtsiz hodisaning oqibatlari va kelgusi o‘tish mavsumi uchun xavflar haqidagi jurnalistlar savollariga javob berar ekan, ma’lum qildi. Energetika vazirligi vakili hukumatlararo kelishuv amal qilayotganini, uning doirasida barcha tomonlar majburiyatlarni o‘z vaqtida bajaryotganini qayd etdi. Iqtisodiyot va moliya vazirining neft-gaz sohasi bo‘yicha o‘rinbosari Xurshid Mustafoyev yetkazib berishda muammo yo‘qligini tasdiqlab, gaz ikki kompaniya o‘rtasidagi shartnoma bo‘yicha o‘z vaqtida yetkazib berilayotganini aytdi.

Baxtsiz hodisa haqida nima ma’lum

13-oktabr kuni OAV Penzenskaya viloyatining Belinskiy tumanidagi Volchkovo qishlog‘i yaqinidagi magistral gaz quvurida baxtsiz hodisa sodir bo‘lganini xabar qildi. Favqulodda vaziyatlar vazirligining mintaqaviy boshqarmasi ma’lumotlariga ko‘ra, taxminan soat 11:00 da (Moskva vaqti bilan) yuqori bosimli quvur yorilib, undan so‘ng intensiv alanga bilan yonish boshlangan. Sabab sifatida texnologik jarayon buzilishi nomlandi. «Gazprom transgaz Saratov» shikastlanish «Petrovsk — Yelets» magistralining bir qismida sodir bo‘lganini aniqlashtirdi. Baxtsiz hodisa yuz bergan uchastka tezda o‘chirildi, iste’molchilarni gaz bilan ta’minlash muqobil yo‘nalishlar orqali davom ettirildi.

Qozog‘iston pozitsiyasi

Qozog‘iston Energetika vazirligi o‘sha kuni baxtsiz hodisa respublika hududi orqali O‘zbekistonga Rossiya gazining tranzitiga ta’sir qilmaganini tasdiqladi. Idrora vakili Ossel Serikpayeva tranzit rejalashtirilgan hajmlarda amalga oshirilayotganini, Qozog‘iston gaz tashish tizimi ishida og‘ishlar qayd etilmaganini, «Gazprom»dan yetkazib berish rejimini o‘zgartirish bo‘yicha so‘rovlar kelib tushmaganini ma’lum qildi.

Yetkazib berish konteksti

O‘zbekiston Rossiya gazini Qozog‘iston hududi orqali 2023-yilning oktabr oyida import qilishni boshlagan, «O‘rta Osiyo — Markaz» magistral gaz quvurlari tizimidan teskari rejimda foydalanib. «Gazprom»ning yillik hisoboti ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda yetkazib berish 14,9% ga o‘sdi — 5,64 mlrd dan 6,48 mlrd kub metrga yetdi; to‘rtinchi chorakda ular tizimning maksimal texnik imkoniyati darajasida davom etdi. Xalqaro energetika agentligining baholashicha, 2026-yilda yetkazib berish hajmi 2025-yildagi taxminan 7 mlrd kub metrga qarshi 10 mlrd kub metrdan oshishi mumkin. Importning o‘sishi O‘zbekistonda gazning o‘z qazib olishi qisqarishi fonida sodir bo‘lmoqda.