Asosiy ma’lumotlar

  • Dizayn-kodlar — faqat jamoatchilik muhokamasidan so‘ng; kuchga kirishi e’lon qilingandan 3 oy o‘tib
  • Toshkent hokimligi va Tijorat-sanoat palatasiga — 10-dekabrgacha poytaxt dizayn-kodini biznes va OAV bilan muhokama qilish
  • Reklama demontaji — ikki kun oldin yozma xabarnoma bilan, ish kunlari soat 9:00–18:00 da, dalolatnoma va fotosuratlar bilan

Dizayn-kodlar uchun yangi qoidalar

O‘zbekiston Vazirlar Mahkamasining 13-oktabrdagi qarori quyidagi qoidani kiritdi: reklama sohasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi hududiy dizayn-kodlar faqat keng jamoatchilik muhokamasidan so‘ng, jumladan, me’yoriy-huquqiy hujjatlar portalida muhokama qilishni o‘z ichiga olgan holda ishlab chiqilishi va yangilanishi kerak. Dizayn-kodlar e’lon qilingandan kamida uch oy o‘tgach kuchga kirishi mumkin. O‘zgarishlar 2020-yil 20-fevraldagi tashqi reklama bozorini tartibga solish to‘g‘risidagi hukumat qaroriga kiritildi.

Toshkentga topshiriq

Toshkent hokimligiga Tijorat-sanoat palatasi va boshqa manfaatdor idoralar bilan birgalikda 10-dekabrgacha poytaxt dizayn-kodi qoidalarini tadbirkorlar va OAV ishtirokida keng muhokama qilish topshirildi. Kelib tushgan izohlarni hisobga olgan holda dizayn-kodni yangilash bo‘yicha takliflar shahar xalq deputatlari kengashiga tasdiqlashga kiritilishi kerak. Ishlab chiqishda korxonalar va tashkilotlarning ro‘yxatga olingan tovar belgilaridan foydalanish imkoniyati albatta hisobga olinishi lozim.

Reklamani demontaj qilish tartibi

Qaror tashqi reklama obyektlarini majburiy demontaj qilishni tartibga soladi. Demontaj sanasi va vaqti o‘tkazishdan ikki kun oldin mahalliy hokimiyat saytlarida e’lon qilinishi, egasiga yuridik manzil bo‘yicha yozma xabarnoma yuborilishi kerak. Demontaj faqat ish kunlari va ish vaqtida — soat 9:00 dan 18:00 gacha ruxsat etiladi. Ega ishtirokida sana, vaqt va demontaj sababi ko‘rsatilgan dalolatnoma tuziladi, fotosuratlar va konstruksiya saqlanadigan manzil ilova qilinadi; ma’lumotlar «Tashqi reklama» tizimiga kiritiladi. Agar ega noma’lum bo‘lsa, xabarnoma obyektning o‘ziga joylashtiriladi. Reklama joylashtirish ustidan jamoatchilik nazorati «Xalq nazorati» portali orqali tashkil etilishi kerak.

Biznes bilan kelishmovchilikning tarixi

Fevralda Toshkent xalq deputatlari kengashi dizayn-kodni joriy etish to‘g‘risidagi hujjatni tasdiqladi; u jamoat makonlarining turlari va chegaralarini, shahar dizayni elementlari va tijorat ko‘chmas mulki obyektlarini joylashtirish qoidalarini, vizual identifikatsiyaning shakllanishini hamda daraxt va butalar tanlovini belgilaydi. Hujjat 17-maydan kuchga kirdi, biroq allaqachon 2025-yil noyabrdan biznesdan tablitsalar olib tashlana boshlandi — reklama joyi pasporti yo‘qligiga (1 kv.m gacha bo‘lgan tablitsalar tashqi reklama obyekti hisoblanmasa ham) va fasadlarni dizayn-kodga muvofiqlashtirish zaruratiga havo qilib. Shu qaror bilan tablitsalar uchun pasport talabi bekor qilindi.

Biznes noroziligi va hokimiyatning munosabati

Martdan hokimliklar reydlarni kuchaytirdi, bu tadbirkorlar orasida ommaviy norozilikga sabab bo‘ldi: ular bosim o‘tkazilishi, tablitsalarni majburiy demontaj qilish va elektr energiyasini o‘chirish natijasida zarar ko‘rishdan shikoyat qildi, buni keyinchalik O‘zbekiston biznes-ombudsmani idorasi tasdiqladi. Aprelda idora shahar kengashining dizayn-kod to‘g‘risidagi qarorini qayta ko‘rib chiqish haqida xulosa kiritdi. Biznes asosiy muammolar sifatida konstruktiv muloqot, oldindan xabarnomalar va konstruksiyalarni joylashtirishning aniq qoidalari yo‘qligini atadi; bir tadbirkor bir sutkada uch marta fasadni o‘zgartirishga majbur qilinganini aytgan edi. May boshida kompaniya nomi va faoliyat turini ko‘rsatuvchi tablitsalarni reklama toifasidan chiqarib tashlash masalasi Shavkat Mirziyoyev prezidentligidagi uchrashuvda muhokama qilindi.

Hokim xatoliklarni tan olishi

Toshkent hokimi Shavkat Umurzakov oktabrda «Gazeta»ga bergan intervyusida jamoatchilik noroziligiga olib kelgan xatoliklarni tan oldi va ularni aholi bilan muloqot yetishmasligi bilan bog‘ladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, 56 ko‘chada dizayn-kod bo‘yicha odamlar bilan ish olib borilgach, 98% o‘zgarishlarni qo‘llab-quvvatlagan, dizayn-kod joriy etilayotgan hududlarning qiymati esa uning kuzatuishicha, taxminan ikki barobar o‘sib bormoqda.