Asosiy ma’lumotlar
- 2030-yilga kelib — 22 ming MVt yangi quvvat, 129 mlrd kVt·soatdan ortiq ishlab chiqarish, TQE ulushi — 54%
- Tayyor loyihalar oldindan e’lon qilingan shartlar bilan ochiq tanlovga chiqariladi
- Tez orada 2200 MVt quvvatga ega 6 quyosh va shamol stansiyasi tanlovga chiqadi; 2027-yil 1-martga kelib — tarmoqlarga ulanish imkoniyatlari xaritasi
Investorlar bilan ishlashning yangi bosqichi
O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev yonilg‘i-energetika majmuasi investorlari bilan ochiq muloqotda mamlakatda energetika loyihalarini amalga oshirishga yondashuv o‘zgarayotganini ma’lum qildi. Endi har bir hududning turli quvvatlarga ehtiyoji oldindan rejalashtiriladi, tayyor loyihalar esa ochiq tanlovga chiqariladi. Davlat rahbarining so‘zlariga ko‘ra, o‘tgan yillar davomida loyihalarni tayyorlash va investorlar bilan ishlash bo‘yicha katta tajriba to‘plandi, endi hamkorlikning yangi bosqichi boshlanadi: har bir investitsiya nafaqat yangi quvvatlar yaratishi, balki ta’minot ishonchliligini oshirishi va yo‘qotishlarni kamaytirishi kerak.
2030-yilgacha bo‘lgan maqsadlar
2030-yilga kelib 22 ming MVt yangi quvvat yaratish rejalashtirilgan. Bunda yillik elektr energiyasi ishlab chiqarish hajmi 129 mlrd kVt·soatdan oshishi, qayta tiklanadigan energiya manbalari ulushi esa 54%ga yetishi kerak. Yaqinda imzolangan farmon bilan yonilg‘i-energetika sohasida davlat va biznes vazifalari aniq ajratilgani qayd etildi. Yangi bosqich ochiq raqobat, shaffof qoidalar va kelishilgan shartlarning izchil bajarilishi asosida quriladi.
Yondashuv o‘zgarishining sabablari
Birinchi bosqichda «yashil» quvvatlar loyihalari ularni tez yaratish maqsadida ko‘pincha investorlar taklif qilgan hududlarda joylashtirilardi. Bu katta mablag‘ jalb etishga imkon berdi, biroq bir qancha joylarda quvvatlar to‘plandi va elektr energiyasini boshqa hududlarga yetkazish xarajatlari oshdi. «Bizga alohida elektr stansiyalar emas, o‘zaro bog‘langan energetika tizimi kerak», — dedi prezident. Shuningdek, u «eng arzon energiya — tejab qolgan energiya» ekanini ta’kidladi (Kun.uz ma’lumotiga ko‘ra).
Ochiq tanlovlar va teng shartlar
Tanlovga chiqariladigan har bir loyiha bo‘yicha oldindan yer uchastkasi, tarmoqqa ulanish nuqtasi va muddatlar, shuningdek, elektr energiyasini sotib olish va to‘lash shartlari e’lon qilinadi. Barcha investorlar uchun talablar teng bo‘ladi; to‘lov intizomi va risklarni kamaytirish mexanizmlari mustahkamlanadi.
Eng yaqin qadamlar
Tez orada umumiy quvvati 2200 MVt bo‘lgan oltita quyosh va shamol stansiyasi loyihasi ochiq tanlovga chiqariladi. Prezident investorlarni unda qatnashishga taklif qildi. Ilk bor 2050-yilgacha bo‘lgan Milliy umumiy energetika sxemasi ishlab chiqildi va ochiq e’lon qilinadi: 1-martga qadar tarmoqlarga ulanish imkoniyatlari xaritasi taqdim etiladi, 1-iyulga qadar esa to‘liq umumiy sxema taqdim etiladi.



