Asosiy ma’lumotlar

  • Ko‘p qavatli uylarda markaziy isitishdan uzilish 2014-yil 5-iyuldagi Vazirlar Mahkamasining №194-sonli qarori bilan taqiqlangan
  • Idora 2026-yil 1-noyabrdan boshlab isitish va issiq suv tariflarini o‘rtacha 30% ga oshirishni taklif qilmoqda
  • 2028-yildan boshlab tariflarni inflyatsiyani hisobga olib, lekin 10% dan oshirmagan holda har yili indeksatsiya qilish taklif etilmoqda

Markaziy isitishdan uzilish taqiqlanganligi

Markazlashgan issiqlik ta’minotiga ulangan ko‘p qavatli uylar aholisi umumiy isitish tizimidan o‘z bepuligiga uzilib, individual qozonlarga o‘ta olmaydi. Buni O‘zbekiston qurilish va uy-joy-kommunal xo‘jalik vazirining o‘rinbosari Ozoda Jorayeva ma’lum qildi. Taqiqni u butun uyning isitish tizimi ishonchli ishlashini saqlash zarurati bilan izohladi.

Savol konteksti

Savol 14-oktyabr kuni matbuot anjumanida yangra­di. Kun.uz jurnalisti Sevara Jabborov tariflar oshirilishi taklifi fonida iste’molchilar markazlashgan issiqlik ta’minotidan voz kecha oladimi, deb so‘radi. Uning hisob-kitobiga ko‘ra, umumiy maydoni 80 kv.m (isitiladigan maydon — 60 kv.m) bo‘lgan Toshkentdagi kvartira uchun oshirilgandan keyin oylik isitish to‘lovi taxminan 600 ming so‘mni, issiq suvni hisobga olganda — deyarli 700 ming so‘mni tashkil etishi mumkin. U bu individual ikki konturli qozonli uy xo‘jaliklari xarajatlaridan sezilarli darajada yuqori ekanini qayd etdi. «Markazlashgan issiqlik ta’minoti bilan ta’minlangan ko‘p qavatli uylarni markaziy isitish tizimidan uzish taqiqlanadi», — deb javob berdi Jorayeva.

Huquqiy asos va idoraning dalillari

Vazir o‘rinbosari 2014-yil 5-iyuldagi Vazirlar Mahkamasining kommunal xizmatlar ko‘rsatish qoidalarini tasdiqlagan №194-sonli qaroriga havola qildi. Hujjatga ko‘ra, iste’molchilarga alohida xonalarning isitishini umumuy tizimidan uzish, isitish uskunalarini demontaj qilish, uydagi issiqlik ta’minoti tizimini o‘z bepuligiga o‘zgartirish va belgilangan talablarni buzgan holda qo‘shimcha uskunalar o‘rnatish taqiqlanadi. Jorayeva umumiy tizimga aralashuv boshqa kvartiralarning issiqlik ta’minoti sifatini yomonlashtirishi mumkinligini tushuntirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, tekshiruvlar davomida qonunsiz ulanishlar, trubalarni «iliq pol»ga qayta jihozlash, trubalarni demontaj qilib balkonga chiqarish aniqlanadi — bu qo‘shnilarga ta’sir qiladi va tizim ishini buzadi.

Yangi uylarni gazga ulash bo‘yicha cheklovlar

Jorayeva, shuningdek, yangi ko‘p qavatli uylarni tabiiy gazga ulash bo‘yicha cheklovlarni eslatdi: hukumat individual qozonlar o‘rniga elektr energiyasi, markazlashgan yoki mahalliy issiqlik ta’minotidan foydalanishga bosqichma-bosqich o‘tmoqda. Ilgari, 2025-yil oktyabrda energetika vaziri bo‘lgan Jurabek Mirzamahmudov yangi turar joy obyektlarini gaz tarmoqlariga ulash uchun texnik shart-sharoitlar berish to‘xtatilganini, gaz faqat isitish va ovqat pishirish uchun foydalanish rejalashtirilganini ma’lum qilgan edi.

Taklif etilayotgan tarif oshirilishi

Qurilish va JKX vazirligi 2026-yil 1-noyabrdan boshlab aholi uchun isitish va issiq suv tariflarini o‘rtacha 30% ga oshirishni taklif qildi. Toshkentdagi Veolia Energy Tashkent foydalanuvchilari uchun taklif etiladi (QQS bilan): isitish — isitiladigan maydonning 1 kv.m uchun sutkalik 241,44 so‘m o‘rniga 314 so‘m; hisoblagich bo‘yicha issiq suv — 8928,67 so‘m o‘rniga kubometr uchun 11 607 so‘m; hisoblagichsiz — oshiruvchi koeffitsientni hisobga olmaganda, bir kishi uchun oyiga 45 330 so‘m. Bunday tariflarda isitiladigan maydoni 60 kv.m bo‘lgan kvartirani 30 kun isitish taxminan 565 ming so‘mni tashkil etadi, amaldagi tariflar bo‘yicha esa taxminan 435 ming so‘m. Tariflarni qayta ko‘rib chiqish mamlakatning barcha hududlarida nazarda tutilgan. Shuningdek, 2028-yildan boshlab tariflarni inflyatsiyani hisobga olib, lekin 10% dan oshirmagan holda har yili indeksatsiya qilish taklif etilmoqda; ilgari 2030-yilgacha aholi uchun tariflarni xizmatlarning o‘z xarajatlariga bosqichma-bosqich yaqinlashtirish vazifasi qo‘yilgan edi.