Zelenskiy Rossiya NPZlariga zarbalar qayta boshlanganini, AQSh iltimosi bilan to‘xtatilganini ma’lum qildi

Asosiy ma’lumotlar

Zelenskiy: NPZlarga zarbalar bo‘yicha uch kunlik pauza tugadi, chunki Rossiya Ukraina energetikasiga zarbalarini davom ettirdi
Kreml Ryazandagi NPZ yonida to‘rtta raketa va o‘nlab dronlar urib tushirilganini ma’lum qildi; tushayotgan qoldiqlardan yong‘in chiqdi
BBCning ukrain manbalari: Starshield funksiyalarining bir qismi tiklandi, cheklovlar sabablari aniqlanmoqda

Zarbalar qayta boshlanishi va Ryazan hujumi

Rossiya Ukraina payshanba ertalab Moskvadan janubda joylashgan Ryazandagi neftni qayta ishlash zavodiga hujum qilganini ma’lum qildi. Rossiya Mudofaa vazirligi ma’lumotlariga ko‘ra, to‘rtta raketa va o‘nlab uchuvchisiz uchish apparatlari urib tushirilgan, qoldiqlarning tushishi obyektda yong‘in keltirib chiqargan. Vladimir Putin ilgari Kiyev chorshanba kuni ham NPZga hujum qilishga urinilganini aytgan edi — Ukraina buni rad etdi, Kreml esa «jiddiy zarar yo‘qligini» ma’lum qildi. Zelenskiy Financial Times nashriga AQSh iltimosi bilan uch kun davomida neft infratuzilmasiga zarbalarni cheklab qo‘yganini, biroq bu vaqt ichida Rossiya Ukraina energetikasiga zarbalarini davom ettirganini aytdi: «Biz tugatdik». Ilgari u yakshanba kuni Donald Tramp e’lon qilgan «energetika sulhi»ga faqat Moskva ham rioya qilsa, roziligini bildirgan edi; Kreml kelishuvga qo‘shilishni hozirgacha tasdiqlamadi.

AQShga va Starlinkka nisbatan ayblar

Zelenskiy AQShni Kiyevga bosim vositasi sifatida razvedka ma’lumotlari almashinuvini to‘xtatishda aybladi: uning so‘zlariga ko‘ra, amerikalik hamkorlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri ogohlantirgan — «agar zarbalarni to‘xtatmasangiz, razvedka ma’lumotlarini bloklaymiz». Seshanba kuni kechqurun Ukrainada Starlink xizmatida cheklovlar yuzaga keldi; boshida bu texnik nosozlik deb taxmin qilingan, biroq xabarlarga ko‘ra Ilon Mask buni rad etib, Tramp administratsiyasining qaroriga ishora qilgan. «Bu texnik muammo emas, bu iroda edi», — dedi Zelenskiy FT nashriga. Tramp razvedka ma’lumotlari almashinuvini to‘xtatilishini rad etdi. Keyinchalik ukrain mudofaa manbalari BBCga AQSh Mudofaa vazirligi bilan shartnoma asosida yetkazib beriladigan Starshield harbiy xizmatida «harakatdagi ishlash» funksiyasi qisman tiklanganini xabar qildi, biroq aloqa saqlanganda dronlarning uchish tezligiga cheklovlar to‘liq olib tashlanganligi noma’lum. Manbalarning aytishicha, o‘zgarishlarning sabablari va holatlari hali aniqlanmoqda.

Ittifoqchilar pozitsiyalari va Londondagi muzokaralar

Yevropa rahbarlari Zelenskiyni qo‘llab-quvvatladi. Italiya mudofaa vaziri Gvido Krozetto razvedka ma’lumotlarini cheklashni «to‘liq xato» deb atadi, bu mamlakatni o‘zini himoya qilish imkonidan mahrum qilishini ta’kidladi va Ukraina zaifligi ko‘rinsa, Putin urushni davom ettirishidan ogohlantirdi. Bryusselda Yevropa rahbarlarining ikki kunlik sammiti boshlandi, u yerda Zelenskiy NATO bosh kotibi Mark Rutte bilan uchrashdi; energetika sulhi va qo‘llab-quvvatlashni davom ettirish muhokama qilindi. Chorshanba kuni Londonda Zelenskiy Bosh vazir Endi Bernxem bilan uchrashdi, u Ukrainaga yengil ko‘p maqsadli raketalar yetkazib berishni tezlashtirishini e’lon qildi. Zelenskiy FT nashriga endi AQSh qo‘shimcha Patriot raketalarini yetkazib bergandagina Rossiya neft infratuzilmasiga zarbalarni to‘xtatishini aytdi — ular Eron urushi boshidan beri yetishmaydi, bu zaxiralarni tugatgan edi.

Hujumlarning kuchayishi va dizel kelishuviga tanqid

Mahalliy hokimiyat ma’lumotlariga ko‘ra, chorshanba kuni Zelenskiy aytganidek, 850 dan ortiq dron qo‘llanilgan o‘nlab shaharlarga qarshi keng ko‘lamli Rossiya hujumi oqibatida kamida 13 kishi halok bo‘ldi. 2022-yildan beri eng yirik hujumni boshidan kechirgan Kirovograd viloyatida 10 soat ichida deyarli 360 dron uchirildi, kamida uch kishi halok bo‘ldi; qurbonlar Donetsk, Xerson va Volin viloyatlarida ham bo‘ldi. Zelenskiy Rossiya «sanksiyalarni kuchsizlantirish va Ukrainaga bosim o‘tkazish urinishlaridan foydalanib, ataylab hujumlarni keskinlashtirganini» aytdi. U shuningdek Rossiya va AQShning 300 ming tonna dizel yoqilg‘isini Amerika va jahon bozoriga chiqarish to‘g‘risidagi kelishuvini tanqid qilib, uni Rossiyaning harbiy sa’y-harakatlariga AQShning amaldagi sarmoyasi deb atadi; uning so‘zlariga ko‘ra, bu Eron urushi tufayli o‘sib qolgan yoqilg‘i narxlarini oraliq saylovlardan oldin pasaytirishga qaratilgan Tramp sa’y-harakatlarining bir qismi. «Savol shu bo‘ladi: keyingi kelishuv qachon? Balki bu gaz bo‘ladi. Albatta, bu gaz bo‘ladi», — dedi u FT nashriga.

Rumaniya qirg‘oqlari yaqinidagi hodisa

Alohida xabar qilinishicha, Rumaniya qirg‘oqlari yaqinida dron hujumidan so‘ng kimyoviy tanker yonib ketdi; dengiz hokimiyatlari ma’lumotlariga ko‘ra, yetti kishi bedarak yo‘qolgan (boshqa bir nashrda — sakkiz ekipaj a’zosi). Moskva harbiy yuk ortilgan va Odessa portiga ketayotgan ikki yuk kemasiga zarba berilganini, biroq ularni nomlab o‘tmaganini ma’lum qildi.