Asosiy ma’lumotlar
- 12-oktabr kuni HSI agentlari Vashingtonda Ilhan Omarning uyini tekshirdi; telefon, kompyuterlar, daftarlar va pasport olib chiqildi (WSJ)
- OAV ma’lumotlariga ko‘ra, tergov uning fuqaroligi va otasi hujjat topshirishda yoshni noto‘g‘ri ko‘rsatishi mumkinligi bilan bog‘liq
- The Washington Post ma’lumotlariga ko‘ra, Trampning birinchi muddatidagi tekshiruv «qonunbuzarlik dalillari yetarli emas» degan xulosaga kelgan; Omar va Tramp bir-birining siyosiy motivini rad etadi
Tekshiruv va tergovning mohiyati
Homeland Security Investigations agentlari 12-oktabr kuni Vashingtonda Minnesota shtatidan kongressmen Ilhan Omarning uyida, u eri bilan bo‘lgan paytda tekshiruv o‘tkazdi. AQSh Adliya vazirligi bu harakat sud qarori asosida o‘tkazilganini va «davom etayotgan federal jinoiy tergovning» bir qismi ekanligini tasdiqladi, biroq uning xususiyatini aniqlamadi. The Wall Street Journal ma’lumotlariga ko‘ra, mobil telefon, daftarlar, shaxsiy kompyuterlar va pasport olib chiqilgan. Fox News xabarlariga ko‘ra, so‘ngra tergovchilar Omarning qarindoshlariga o‘ndan ortiq chaqiruv yuborgan.
Fuqarolik va yosh masalalari
Bir qator amerikalik OAV Omar fuqaroligi va 1995-yilda AQShga kelganida yoshi haqida yolg‘on aytishi mumkinligi bilan bog‘liq tergov haqida xabar beradi. Omar Somalida tug‘ilgan, oilasi bilan Keniyadagi lagerga qochgan va 1995-yilda otasi bilan AQShga kelgan; 2000-yilda u naturalizatsiya tartibida fuqarolik olgan. Amerikalik OAV ma’lumotlariga ko‘ra, asosiy savol — uning otasi Nur Omar Muhammed arizada yoshni 18 o‘rniga 17 deb ko‘rsatganmi: agar unga 18 bo‘lsa, alohida immigratsiya jarayoni talab etilardi. Omarning eri Timoti Maynett Fox News’ga u urush zonasidan qochqin sifatida 12 yoshida kelganini va uning fuqaroligida «hech qanday shubhasi yo‘qligini» aytdi. Uning nikohlari ham shubha ostida: Tramp uni fuqarolik uchun akasi bilan turmush qurganlikda ayblagan, uning moliyasi esa Maynett bilan nikoh bilan bog‘liq holda tekshirilmoqda. Prokuror Janin Pirro uning idorasi Omarning moliyaviy hisobotlarini o‘rganayotganini bildirdi. Omar barcha ayblovlarni rad etib, tergovlarni «to‘liq masxara» deb ataydi.
Oldingi tekshiruv va otasi haqidagi ma’lumotlar
The Washington Post ma’lumotlariga ko‘ra, Tramp ma’muriyati tergovni yetti yildan keyin qayta boshladi — uning birinchi muddatida amaldorlar Omarning immigratsiya tarixini, jumladan tug‘ilgan sanasi, otasining harbiy o‘tmishi va nikoh haqidagi mish-mishlarni o‘rganib, «qonunbuzarlik dalillari yetarli emas» degan xulosaga kelgan edi. Bir sobiq amaldor gazetaga shunday dedi: «Menimcha, uning fuqaroligi ishonchli va u yerda hech qanday firibgarlik bo‘lmagan». New York Post Oksford tadqiqotchisi Muhammed Haji Ingiriisga tayanib, Omarning otasi «o‘zini qochqin sifatida ko‘rsatgan», Siad Barre harbiy rejimida polkovnik bo‘lgan va «hech qachon pedagog bo‘lmagan» deb ta’kidlaydi; Omarning o‘zi otasini 2020-yilda Covid-19 asoratlaridan vafot etgan pedagog sifatida tasvirlagan edi.
Reaksiyalar va siyosiy kontekst
Omar X’da tekshiruv «siyosiy raqiblarga qarshi yo‘naltirish va federal huquqni muhoviza organlarini qurolga aylantirish» urinishi ekanligini yozib, shunday qo‘shdi: «Men o‘n yildan beri Tramp tomonidan asossiz yolg‘on va tuhmat kampaniyalari bilan ta’qib qilinaman. Men jim bo‘lmayman». Uning matbuot kotibi sodir bo‘layotgan voqeani «Trampning shaxsiy qasosining siyosiy motivatsiyali keskinlashuvi» deb atadi. Ogayo shtatidagi mitingda Tramp Omar haqida: «U falokat», dedi va uning Somaliga «qaytishi» kerakligini yana bildirdi; olomon «deportatsiya qiling» degan baqiriqlar eshitildi. Shu bilan birga, u ishtirok etganini rad etadi: «Mening bunga aloqam yo‘q», — deb aytdi u jurnalistlarga. Tekshiruv 3-noyabrdagi o‘rtacha muddatli saylovlarga uch haftadan kamroq vaqt qolganda bo‘lib o‘tdi, Omar qayta saylanishga nomzod — bu, BBC ta’kidlaganidek, Adliya vazirligida saylovlarga 60 kun qolganda ularning natijasiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan harakatlardan qochish odatini buzadi. Omarning Demokratik partiya kollegalari tekshiruvni qoralab, uni «nafratlanarli shaxsiy hujumlar va asossiz ayblovlarning» obyekti deb atadi. The Washington Post ma’lumotlariga ko‘ra, qayta boshlangan tergov, agar firibgarlik dalillari topilsa, jinoiy ayblovlarga yoki Omarning fuqaroligini bahsli qilishga urinishga olib kelishi mumkin.
Image source, Demetrius Freeman/The Washington Post via Getty Images
Congresswoman Ilhan Omar has has represented Minnesota since 2018
Image source, Reuters
Homeland Security Investigations agents were seen outside Omar's home on 12 October




