Asosiy ma’lumotlar

  • Nafaqadagi generallar Nidal Hasanning qatlini jonli efirda ko‘rsatishni bekor qilishni so‘rab, buni inson qadr-qimmatini kamsitish va qurolli kuchlar uchun uyal deb hisoblaydi
  • Hasan 2009-yilda Fort-Xud bazasida xizmatdoshlarini otib o‘ldirgan: 13 halok bo‘lgan, 30 dan ortiq yaralangan; 2013-yilda o‘limga hukm qilingan
  • Qatl 2026-yil 3-dekabrga belgilangan; Tramp translyatsiyaga ruxsat bergan, biroq CBS News ma’lumotlariga ko‘ra, yakuniy qarorni hali qabul qilmagan

Nafaqadagi generallar qatlni translyatsiya qilishga qarshi

Nafaqadagi amerikalik generallar guruhi sobiq harbiy psixiatr Nidal Hasanning qatlini jonli efirda ko‘rsatishni bekor qilish iltimosi bilan murojaat yubordi. «Biz prezidentimizdan, Kongressdagi vakillarimizdan va vatandoshlarimizdan shu dahshatli hokimiyat suiiste’molidan oldini olish choralarini ko‘rishni so‘raymiz», — deyiladi xatda. Mualliflar o‘limga hukm qilishning o‘ziga qarshi emasligini, biroq uning translyatsiyasi «betarash tomoshabinlarning qiziqishini qondirish uchun tomoshaga» aylanishini ta’kidlaydi. Ularcha, qatl «muhtasham va jiddiy jazo» bo‘lishi kerak, ochiq translyatsiya esa «inson qadr-qimmatini kamsitadi va qurolli kuchlarni sharmanda qiladi».

Xat mualliflarining xavotiri

Murojaat mualliflari fikricha, mamlakat dushmanlari kelajakda translyatsiyadan nafrat uyg‘otish va amerikalik askarlar hamda fuqarolarga zarar yetkazish maqsadida foydalanadi. Bundan tashqari, ularningcha, bu Hasanni xizmatdoshlarini o‘ldirgani uchun shahidga aylantiradi.

Ishning holati

2009-yil noyabrda Nidal Hasan Fort-Xud bazasida xizmatdoshlariga o‘q otgan — bu harbiylar tibbiy ko‘rikdan o‘tishni kutgan tibbiyot markazida sodir bo‘lgan. Natijada 13 kishi halok bo‘lgan, 30 dan ortiq kishi yaralangan. 2013-yilda harbiy tribunal uni o‘limga hukm qilgan. Sud jarayonida Hasan advokatlardan voz kechgan va o‘z harakatlarini Afg‘onistondagi musulmonlar va toliblarni himoya qilishga urinish deb izohlagan.

Qatl rejalari va Trampning pozitsiyasi

Pentagon ma’lumotlariga ko‘ra, qatl 2026-yil 3-dekabrda bo‘lib o‘tadi va jonli efirda ko‘rsatiladi. AQSh hududida oxirgi ochiq qatl 1936-yilda Kentukki shtatida o‘tkazilgan. Translyatsiyaga ruxsatni Donald Tramp bergan, u qatl usuli sifatida otishni ham qo‘llab-quvvatlagan — bu chorani Mudofaa vaziri Pit Hegset taklif qilgan. Shu bilan birga, CBS News manbalarga tayanib xabar berishicha, Tramp ma’muriyatining ayrim vakillari endi translyatsiyadan voz kechishga moyil bo‘lmoqda. Telekanal ma’lumotiga ko‘ra, Tramp qatlni translyatsiya qilishni ochiq qo‘llab-quvvatlagan bo‘lsa-da, u hali yakuniy qarorni qabul qilmagan.