Asosiy ma’lumotlar

  • Qonun prezident tomonidan 2026-yil 14-oktyabrda imzolangan
  • Daxlsizlik va immunitetga ega shaxslar toifalari belgilandi
  • Jinoiy ta’qib qilish uchun palata, prezident yoki boshqa organning roziligi talab qilinadi

Daxlsizlik to‘g‘risidagi yangi qonun

O‘zbekiston prezidenti 14 oktyabrda daxlsizlik va immunitetga ega shaxslarga nisbatan protsessual harakatlarning maxsus tartibini belgilovchi qonunni imzoladi. Hujjat, shuningdek, daxlsizlik huquqini buzish uchun jinoiy javobgarlikni joriy etadi.

Kim daxlsizlikka ega

Daxlsizlikka ega shaxslar qatoriga: Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputatlari va Senat a’zolari, inson huquqlari bo‘yicha vakil (ombudsman), bolalar huquqlari bo‘yicha vakil, sudyalar, prokurorlar, tergovchilar va surishtiruvchilar, advokatlar, Markaziy saylov komissiyasi a’zolari, shuningdek, prezidentlikka nomzodlar — nomzod maqomi amal qilgan davrda — va boshqa shaxslar kiradi. Prezident devonining rahbariyat tarkibiga kiruvchi xodimlar ishdan bo‘shatilgandan keyin besh yil davomida daxlsizlikni saqlab qoladi — ma’muriyatdagi ularga yuklatilgan majburiyatlarni bajarish bilan bog‘liq bo‘lmagan harakat yoki harakatsizlik uchun.

Kim immunitetga ega

Immunitet O‘zbekiston prezidentiga, prezident devonining mansabdor shaxslariga va ularning oila a’zolariga berilgan. Prezident devonining rahbariyat xodimlari ma’muriyatdagi majburiyatlarni bajarish bilan bog‘liq holda qabul qilingan qarorlar, harakatlar yoki harakatsizlikka nisbatan immunitetga ega. Parlament a’zolari ovoz berish va fikr bildirish bo‘yicha immunitetga ega.

Ushlab turishga cheklovlar

Daxlsizlikka ega shaxsni ushlab turish va huquqni muhofaza qiluvchi organga yetib borish mumkin emas. Istisno — Jinoyat-prosessual kodeksining 221-moddasi 1-bandida nazarda tutilgan asoslar bo‘yicha uch soatgacha ushlab turish: agar shaxs jinoyat joyida yoki uni sodir etishdan bevosita keyin qo‘lga tushirilgan bo‘lsa.

Jinoiy ta’qib qilish shartlari

Daxlsizlikka ega shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish uchun tegishli palata, prezident yoki boshqa vakolatli organning roziligi talab qilinadi. Masalan, deputatlarga nisbatan tegishli palataning qarori kerak, prezident devoni rahbariyat xodimlariga nisbatan esa bosh prokuror taqdimnomasi asosida prezidentning yozma roziligi zarur.