Asosiy ma’lumotlar

  • Data-markazlarga hujumlar 2026-yil 8-oktabr kechasi, 9-oktabr va 11-oktabr kechasi sodir bo‘lgan
  • AI modellarini o‘qitish uchun ishlatilgan «Chervonenkis», «Lyapunov» va «Galushkin» superkompyuterlari ishdan chiqqani ehtimol
  • «Yandex» xizmatlaridagi uzilishlar Rossiya va MDH mamlakatlarida, shu jumladan O‘zbekistonda qayd etilgan

Bir hafta ichida uch hujum

O‘tgan haftada Ukraina dronlari «Yandex»ning bir nechta data-markaziga hujum qildi, Kun.uz xabar beradi. Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, zarbalar kompaniya ma’lumotlar bazalariga jiddiy zarar yetkazgan bo‘lishi mumkin, oqibatlari Rossiya va MDH mamlakatlari, jumladan O‘zbekistondagi bir qator xizmatlar ishiga ta’sir ko‘rsatgan.

Sasovo, Kaluja viloyati, Vladimir

8-oktabr kechasi birinchi zarba Ryazan viloyatining Sasovo shahridagi data-markazga tegdi. 2014-yilda ochilgan bu obyekt kompaniyaning asosiy ma’lumotlarni qayta ishlash markazlaridan biri: uning elektr quvvati 12 megavattga yetadi, infratuzilma o‘n minglab serverlarni o‘z ichiga oladi. Dron zarbasidan keyin yirik yong‘in chiqdi, markaz ishi vaqtincha to‘xtadi, bu esa Yandex Cloud resurslaridan foydalanadigan xizmatlarda uzilishlarga olib keldi. 9-oktabr kuni 2022-yilda foydalanishga topshirilgan Kaluja viloyatidagi «Grabtsevo» sanoat parkidagi data-markaz hujumga uchradi. Kompaniya uni Rossiyadagi eng yirik ma’lumotlarni qayta ishlash markazlaridan biri, loyihaviy quvvati 63 megavatt deb ta’riflagan edi; Kun.uz ma’lumotlariga ko‘ra, obyektning bir nechta moduli butunlay ishdan chiqqan. 11-oktabr kechasi Ukraina dronlari Vladimir shahridagi data-markazga hujum qildi.

AI uchun mumkin bo‘lgan zarar

Dastlabki baholarga ko‘ra, data-markazlarning shikastlanishi Rossiyada sun’iy intellekt texnologiyalari rivojiga jiddiy zarba bo‘lishi mumkin. Eng yirik yo‘qotishlar sifatida neyrotarmoqlar, katta til modellari va kompyuter ko‘rish tizimlarini o‘qitish uchun ishlatilgan uchta yetakchi superkompyuterning ishdan chiqishi atalmoqda. Sasovodagi «Chervonenkis» va «Lyapunov» hamda Kaluja viloyatidagi «Galushkin» superkompyuterlari kompaniyaning AI ishlanmalari uchun qo‘llanilgan. «Chervonenkis» so‘nggi 15 yil ichida Rossiyada yaratilgan eng qudratli superkompyuter sifatida ta’riflanadi: 2021-yilda ishga tushirilganda u top-500 jahon reytingida 19-o‘rinni egallagan. «Galushkin» AI modellarini o‘qitishni o‘z ichiga olgan yuqori hisoblash quvvatini talab qiladigan vazifalar uchun mo‘ljallangan edi. Kun.uz ma’lumotlariga ko‘ra, hujumlar natijasida barcha uch superkompyuter ehtimol butunlay ishdan chiqqan, biroq ularning holati va zararning aniq miqyosi to‘g‘risida to‘liq ma’lumot yo‘q.