Efiopiyaning Oromiya viloyatida bir qator hujumlarda 60 dan ortiq xristian halok bo‘ldi

Shirka tumanidagi bir qator hujumlar

Efiopiya sharqidagi Oromiya viloyatida xristianlarga qilingan bir qator hujumlarda 60 dan ortiq odam halok bo‘ldi, deb xabar berdi Efiopiya pravoslav Tavaxedo cherkovi. Cherkov ma’lumotlariga ko‘ra, hujumlar Shirka tumanidagi uch aholi punktiga tegishli bo‘lgan; guvohlar BBC Amharic’ga aytishicha, qurbonlar orasida besh bola ham bo‘lgan. Cherkovning Muqaddas Sinod bayonida 20 ta uy butunlay yonib ketgani aytiladi; biroq cherkov aybdorlarni nomlamagan. 75 yoshli otasi o‘ldirilgan aholi vakili voqeani pistirma sifatida tasvirladi: «Biz butunlay tayyorlanmagan edik va oldindan bilmagan edik. Ular bizni to‘rt tomondan qurshab oldi», — dedi u BBC Amharic’ga.

Kim mas’ul

Mahalliy amaldor hujumlar uchun mas’uliyatni yaqinda tuzilgan «Omon qolish alyansi» isyonchilar koalitsiyasiga yukladi; unga Oromo ozodlik armiyasi (OLA) kiradi. OLA bu voqea haqida izoh bermadi, biroq ilgari bunday hujumlarda ishtirok etganini rad etib kelgan edi. Viloyat hokimiyati aybdorlarga qarshi chora ko‘rishini bildirdi. Cherkov amaldori hujumlarni «ommaviy qirg‘in» deb atadi va xavfsizlik kuchlari voqea joyiga yetib kelgan, biroq hujumni to‘xtata olmaganinima’lum qildi. Ko‘plab aholi tumanni tark etgan.

Viloyatdagi zo‘ravonlik konteksti

Pravoslav cherkovi zo‘ravonlikni qoralab, so‘nggi paytlarda xristianlarga qarshi hujumlar ortib borayotganini, «bunday harakatlar o‘zaro hurmat va tinch yashash qadriyatlariga putur yetkazadi» degan. Cherkov aytishicha, u xavfsizlikning yo‘qligi masalasini turli darajadagi hokimiyatlar oldida ko‘p marta ko‘targan, biroq «hozirgacha yechim topilmagan». Nodavlat tashkilot bo‘lgan Efiopiya inson huquqlari kengashi 2026-yil iyulidagi hisobotida o‘tgan to‘rt yil ichida bu tumanda hujumlar oqibatida 458 kishi halok bo‘lganiniko‘rsatgan; sodir bo‘lgan voqea shu davrdagi eng ko‘p qurbon bo‘lgan holatlardan biri bo‘ldi. Hisobot ma’lumotlariga ko‘ra, qurolli guruhlar mahalliy jamoalarga, ayniqsa Efiopiya pravoslav Tavaxedo cherkovi parishonlariga qarshi qayta-qayta hujum qilgan; tashkilot buni diniy motivatsiyali hujumlar sifatida tasvirlagan. Ilgari hokimiyat hujumlar uchun mas’uliyatni OLAga yuklagan, bosh vazir Abiy Ahmed esa tinch aholi va diniy muassasalarga qarshi zo‘ravonlikni mamlakatni beqarorlashtirish rejasining bir qismideb atagan edi; o‘zini oromo xalqi huquqlari uchun kurashchi deb atovchi guruh bu ayblovlarni rad etadi. Oldingi xabarlar shu tumanda musulmonlarga qarshi hujumlar ham qayd etgan edi, aholi esa zo‘ravonlikni bir vaqtning o‘zida etnik va diniy sifatida tasvirlagan edi. Efiopiyaliklarning qariyb uchdan ikki qismi — xristianlar, asosan pravoslavlar, yana uchdan bir qismi — musulmonlar.

Bu nima uchun muhim

Sodir bo‘lgan voqea — Efiopiya inson huquqlari kengashi ma’lumotlariga ko‘ra, tumanda 458 kishi halok bo‘lgan to‘rt yil ichidagi eng ko‘p qurbon bo‘lgan holatlardan biri bo‘lib, zo‘ravonlikning cho‘zilgan xarakterini ko‘rsatadi. Voqea Shirka tumanining aholisiga, ularning ko‘plari uylarini allaqachon tark etganinihamda mamlakatdagi diniy jamoalarga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. Amaliy jihatdan bu joydagi gumanitar inqirozning davom etishini anglatadi: cherkov xavfsizlik muammosi yechimining yo‘qligini xabar qilmoqda, viloyat hokimiyati esa faqat aybdorlarga qarshi chora ko‘rishga va’da berdi.

Rasm manbasi, Getty Images