Asosiy ma’lumotlar

  • KDRda Ebola tufayli yetim qolgan bolalar uchun 12 ta favqulodda chaqaloqxona ochildi; viloyat bolalarni himoya qilish xizmati idorasi 8200 yangi yetimni qayd etdi.
  • Hokimiyatning so‘nggi ma’lumotlariga ko‘ra, 9704 kishi yuqumlangan, 4687 kishi vafot etgan — o‘lim darajasi deyarli 50%; mamlakat tarixidagi 17-epidemiya eng o‘limli deb e’tirof etilgan va nazorat ostiga olinmagan holatda qolmoqda.
  • Uganda, Keniya va Nigeriyada ham holatlar aniqlangan; Bundibugyo shtammi uchun tasdiqlangan vaksina yoki maxsus davolash yo‘q, klinik sinov o‘tkazilmoqda.

Epidemiya epitsentrida yetimlar uchun chaqaloqxona

Kongo Demokratik Respublikasida Ebola epidemiyasining beshinchi oyida mamlakatning uzoq sharqiy hududlarida yuqori yuqumli gemorragik isitma tufayli ota-onasidan ajralgan bolalarni qabul qiluvchi 12 ta favqulodda chaqaloqxona faoliyat yuritmoqda. UNICEF tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan shunday muassasalardan biri Ugandadagi chegaraga yaqin, Ituri viloyatidagi konchilar shahri Mangbvalu joylashgan bo‘lib, u epidemiya epitsentri hisoblanadi. «Ko‘p bolalar Eboladan ham otasini, ham onasini yo‘qotdi», — dedi AFP muxbiriga kasallikning o‘zidan omon qolgan va muassasada ko‘ngilli bo‘lib ishlashga o‘z xohishi bilan kirgan parvarish xodimi Mari Bakikula.

Kasallanganlar va vafot etganlar orasida bolalar

UNICEF ma’lumotlariga ko‘ra, joriy inqirozda bolalar vafot etganlarning qariyb uchdan birini va yuqumlanganlarning chorak qismini tashkil etadi — ular orasida jami 2000 dan ortiq holat qayd etilgan. Chaqaloqxonalarga kelgan yetimlar ota-onalarining o‘lganini, himoya kostyumlaridagi dafn guruhlari esa jasadlarni olib ketganini ko‘rgan. Boshqalar yuqumlangan ota-onalari Ebola davolash markazlariga ko‘chirilganda oilalaridan ajralgan. «Ularning barchasi bu yerga kelib, ota-onalarini hech qachon ko‘rmaydigan deb hisoblaydi», — dedi chaqaloqxona psixologi Monik Njangosi.

21 kunlik kuzatuv

Bolalar simptomlar paydo bo‘lishi ehtimoliga qarshi kasallikning inkubatsion davri bo‘lgan 21 kun davomida kuzatuvda qoladi. Chaqaloqxona yonida himoya kostyumlaridagi xodimlar pikapga bolalar tobutini yuklamoqda. Muassasada o‘ynayotgan bolalar yaqinda xlor bilan dezinfeksiya qilingan yumshoq o‘yinchoqlardan foydalanadi; ularning onalari virusga ijobiy natija bergan. «Ulardan biri kelganidan yetti kun o‘tgach simptomlarni boshladi va Ebola davolash markaziga yotqizildi», — dedi Bakikula. Bolalarning yuqumlangan ota-onalar bilan aloqasi tibbiy xodimlar olgan fotosuratlardan va videolardan iborat: «Ularni ota-onalar yotgan davolash markaziga olib bora olmaymiz. Bu juda xavfli», — deb tushuntirdi Njangosi.

Aniqlash va qarindoshlarni izlashdagi qiyinchiliklar

Ba’zi hollarda bolalarni himoya qilish guruhlari yetimlarga g‘amxo‘rlik qilishga tayyor qarindoshlarni, hatito uzoq qarindoshlarni ham topadi, boshqa hollarda bu imkonsiz bo‘lib chiqadi. «Bizda hali ham aniqlay olmagan bolalar bor, chunki ular juda kichkina, ota-onalari esa komada kelgan», — dedi viloyat bolalarni himoya qilish xizmati boshlig‘i Selin Lusinde. Uning idorasi epidemiya boshlanganidan buyon yetim qolgan 8200 bolani qayd etgan. 63 yoshli hamshira Mari-Tez Tsesi Mangbvalu kasalxonasi yonidagi loy uychasida besh yetimni qabul qilgan. «Ularning otasi qolgan yagona ota-ona edi. U Eboladan vafot etdi. Ular ko‘chada uxlab, ovqat yetishmasligi belgilarini ko‘rsatayotgan edi», — dedi u.

Epidemiya miqyosi va kurash cheklovlari

Joriy epidemiya — KDR tarixidagi 17-epidemiya — tez orada mamlakatda qayd etilgan eng o‘limli epidemiya bo‘ldi va oylab olingan sa’y-harakatlarga qaramay nazorat ostiga olinmagan holatda qolmoqda. Holatlar Uganda, Keniya va Nigeriyada ham aniqlangan. Sog‘liqni saqlash organlarining so‘nggi ma’lumotlariga ko‘ra, biologik suyuqliklar bilan aloqa orqali yuqadigan kasallik KDRda 9704 kishini yuqtirgan va 4687 kishini o‘ldirgan — o‘lim darajasi deyarli 50%. Klinik sinov o‘tkazilmoqda, biroq epidemiya keltirib chiqargan Bundibugyo shtammiga qarshi tasdiqlangan vaksina yoki maxsus davolash hozircha yo‘q. Tibbiy xodimlar resurslar yetishmasligiga duch kelmoqda, Ituridagi — epidemiyadan eng ko‘p zarar ko‘rgan hududdagi — qurolli guruhlar tufayli xavfsizlikning yo‘qligi esa ba’zi jamoalarga kirishni cheklaydi. Tibbiy muassasalardan tashqaridagi ko‘plab o‘limlar qayd etilmagan deb hisoblanadi.