Asosiy ma’lumotlar

  • Nikoh yoshiga yetmagan shaxs bilan haqiqiy nikoh uchun jarima 5–10 dan 10–15 BHM ga oshirildi (4,4–6,6 mln so‘m)
  • Voyaga yetmaganlarni ota-onalar turmushga chiqarishi yoki uylantirishi uchun jarima 7–15 BHM o‘rniga 20–25 BHM (8,8–11 mln so‘m)
  • Ro‘yxatga olinmagan diniy nikoh marosimi uchun jarima 30–50 BHM ga oshirildi (13,2–22 mln so‘m)

Qonun imzolandi va kuchga kirdi

O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyev 14-oktabrda nikoh yoshi yoki nikoh tuzish tartibi qonunchiligini buzganlik uchun javobgarlikni qatilashtiruvchi qonunni imzoladi. Tuzatishlar Ma’muriy javobgarlik kodeksining 47.3-moddasiga kiritildi va imzolangan kundan kuchga kirdi.

Jarimalar miqdori

Nikoh yoshiga yetmagan shaxs bilan haqiqiy nikoh munosabatlariga kirish endi 10 dan 15 tagacha bazaviy hisoblash miqdoridagi jarima bilan jazolanadi — «Kun.uz» ma’lumotlariga ko‘ra, bu 4,4–6,6 mln so‘m ( ilgari 5 dan 10 BHM gacha). Voyaga yetmaganlarni ota-onalar yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar tomonidan turmushga chiqarish yoki uylantirish 20 dan 25 BHM gacha jarima bilan jazolanadi (8,8–11 mln so‘m; ilgari 7 dan 15 BHM gacha). FHDYo organlarida nikohi ro‘yxatga olinmagan shaxslar, jumladan voyaga yetmaganlar ishtirokida ham, o‘rtasida nikoh tuzish to‘g‘risidagi diniy marosimni o‘tkazganlik uchun jarima 30–50 BHM ga oshirildi — 13,2–22 mln so‘m ( ilgari 15 dan 30 BHM gacha).

Kontekst: nikoh yoshi va qo‘llab-quvvatlash choralari

O‘zbekistonda nikoh yoshi erkaklar va ayollar uchun 18 yoshdan belgilangan; istisno hollarda hokimlar asosli sabablarga ko‘ra — homiladorlik, bola tug‘ilishi yoki voyaga yetmagan to‘liq muomalaga layoqatli deb e’lon qilinganligi — uni 17 yoshgacha pasaytirishi mumkin. Shuningdek, nikoh yoshini pasaytirishning to‘liq asoslarini qonunchilikda mustahkamlash rejalashtirilgan edi. Bahorda prezident moddiy jihatdan mustaqil yoshlar orasida nikohlarni rag‘batlantirish to‘g‘risidagi farmonni imzoladi: 2027-yildan boshlab birinchi marta nikohga kirayotgan, ikkala turmush o‘rtog‘i ham kamida 21 yosh bo‘lgan yosh oilalarga qo‘shimcha imtiyozlar va qo‘llab-quvvatlash choralari taqdim etiladi.

Statistika va xabarlar uchun mukofot

Keltirilayotgan ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekistonda nikohlarning 40 foizi 18–19 yoshdagi shaxslar o‘rtasida tuziladi. 1-sentyabrdan nikoh yoshi yoki nikoh tuzish tartibi qonunchiligini buzganlik uchun undirilgan jarima summasining 15 foizi bunday faktlar haqida xabar bergan shaxslarni rag‘batlantirishga yo‘naltirilishi mumkin bo‘lgan tartib amal qilmoqda.